Digitaal daten

Online dating krijgt onvoldoende aandacht in de wetenschap, terwijl wereldwijd vele miljoenen mensen er hun levensgeluk van laten afhangen. Dirty Science las het boek Modern Romance, dat het leven van singles en online dating beschrijft, zonder te vervallen in allerhande tips of deprimerende internetongelukjes. 

“Ga toch gewoon naar de kroeg.” Voor diegenen die hun levenspartner vonden voordat Tinder, Happn, InnerCircle en Grindr bestonden, zijn datingapps maar moeilijk te begrijpen, laat staan te waarderen: “Die dingen gaan toch alleen maar om seks!”

Terwijl je bij online dating na een ‘match’ eigenlijk zeer serieus aan het werk moet om de ander te overtuigen van je bedoelingen. Met flauwe openingszinnen en halfslachtige toespelingen kom je er niet. Ook word je online niet geholpen door aanmoedigende vrienden en copieuze hoeveelheden drank. Jouw succes hangt af van je schrijfvaardigheid en je vermogen om jezelf te verkopen. Lees: te vertellen hoe interessant je bent zonder arrogant over te komen, en hoe gevoelig, zonder als jankende droeftoeter te worden weggeklikt.

Wereldbepalend
Datingapps voldoen aan een groeiende behoefte. Het aantal singles groeit, vooral in de grote steden. Het aantal mensen dat hun partners tegenkomt via uitgaan, sport of hobby neemt af, volgens het CBS. Het aantal online koppelingen groeit. Marktleiders Tinder en Happn hebben in Nederland 2,2 miljoen gebruikers, wereldwijd zo’n 100 miljoen. Een kwart van de gebruikers van datingapps in Nederland gebruikt hem dagelijks: mannen gemiddeld zo’n 85 minuten per dag, vrouwen 79. Dagelijks worden 3 miljoen mensen gematcht; dat zijn drie miljoen kansen op liefde en een relatie. De eerste kinderen wiens ouders elkaar al swipend ontmoet hebben, mogen inmiddels naar de lagere school.

Het niveau van publicaties in de boekhandel over dit onderwerp is vaak bedroevend. Van weeïge zelfhulpboekjes tot agressieve aanvalsstrategieën van zelfbenoemde Tinderkampioenen:  ‘Als je haar onzeker hebt, kan je toeslaan’. Als sociologisch fenomeen wordt het vooral de negatieve kant belicht: de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen, misbruik en inzicht in de psyche van online roofdieren.

Licht aan het einde van de tunnel
Nee, dan Bad Romance van de Amerikanen Aziz Ansari en Eric Klinenberg. Sinds de eerste uitgave twee jaar terug uitkwam, besteedden zelfs de meest serieuze media aandacht aan het boek. Het werd gebombardeerd tot ‘een van de meest onthullende verhalen van onze tijd’, en kwam al vrij snel op de ‘New York Times Bestseller’-lijst.

Ansari en Klinenberg behoren tot de nieuwe generatie ‘hyperrealistische’ auteurs. Ze bezitten de snelheid en de humor van populaire bloggers en de stijl van mooischrijvers van bladen als het Amerikaanse GQ, Esquire en Vanity Fair. Het boek koppelt persoonlijke anekdotes aan boude stellingen; het beschrijft hoe de twee erin slaagden ‘de ander’ voor zich te winnen, en wat er hopeloos fout ging. Een modern no-nonsensewerk, dat zich daardoor kan meten met antiadviesboek The Subtle Art of Not Giving a F*ck van Mark Manson, Rupi Kaur’s ‘pijnboek’ Milk and Honey en zelfs het meesterwerk Homo Deus van Yuval Noah Harari.

Voor Modern Romance zocht Ansari, die eerder furore maakte als komiek, samenwerking met de jonge socioloog Klinenberg. De twee spraken tientallen onderzoekers over de hele wereld, werkten zich door duizenden pagina’s met statistieken over ons datinggedrag en interviewden jonge singles over de hele wereld. Toch  is het boek te grappig om als wetenschappelijk traktaat te worden weggezet, en te belangwekkend om het een komische weglezer te noemen.

Vroeger waren liefde en relaties een stuk gemakkelijker, stellen Ansari en Klinenberg: ‘Je ontmoette iemand in je dorp of buurt, trouwde en kreeg kinderen. Maar nu, met alle moderne middelen die tot onze beschikking staan, kunnen wel we een stuk gerichter op zoek gaan naar onze soulmate.” Tegelijkertijd merken Ansari en Klinenberg op dat we ons geconfronteerd zien met nieuwe dilemma’s: we stellen te weinig prioriteit en antwoorden niet of niet snel genoeg op een liefdevolle benadering. Bovendien hebben we de neiging ons veel te mooi te presenteren, zowel in beeld als in tekst. Teleurstelling ligt op de loer als twee online daters elkaar uiteindelijk in het echt zien.

Publiekslieveling
De vele miljoenen lezers blijken vooral singles te zijn, die niet zitten te wachten op een moraal of tips, maar naar bevestiging: ‘Kijk, dát is mij nou ook overkomen’. Ansari en Klinenberg zijn niet alleen positief over de mogelijkheden van datingsapps. Online zijn we een stuk kritischer dan in de kroeg, schrijven zij. Een match is niet zomaar gemaakt, laat staan een geslaagde afspraak en een volgende. In navolging van de schrijvers meldden onderzoekers en media het afgelopen jaar al dat datingapps ook onverzadigbaar maken: “We hebben de neiging om, zelfs als we raak geschoten hebben, te blijven zoeken naar iets beters. Niet zelden houden mannen en vrouwen in Tinderrelaties hun app stiekem op hun telefoon voor het geval dat.”

Modern Romance, an Investigation
Aziz Ansari, Eric Klinenberg
2016, Penguin Books
€9,99 (paperback)