Robotarm maakt fantasierijk

De jongens van Studio RAP in Rotterdam kantelen het idee van traditionele architectuur. Ze ontwerpen niet alleen digitaal, maar bouwen ook digitaal, door gebruik te maken van robotarmen. Weg met de standaardcatalogus, welkom bouwen-op-maat. Hun droom? Een woontoren aan de Wilhelminapier in Rotterdam.

Ze zijn nog maar koud twee jaar aan het werk, en bestormen nu al de shortlists van architectuurprijzen. Wessel van Beerendonk, Leon Spikker en Lucas ter Hall pakken het dan ook rigoureus anders aan. Robots voeren uit wat zij bedenken op hun laptops. Maar die technologie moesten ze wel zelf ontwikkelen.
Lucas ter Hall: ‘Tijdens onze studie aan de TU Delft experimenteerden we wel wat met robotarmen, maar die technologie was zo nieuw dat we er niet op konden afstuderen. Op het RDM-terrein, waar wij nu ook werken, troffen wij een paar jaar geleden een grote, gele robotarm aan. Die stond daar in een hoekje, helemaal onder het stof. Daar zijn we mee gaan freewheelen en al snel kwam daar de opdracht uit om een bedrijfsruimte te ontwerpen in een oude loods.”

Vrijheid
Het werken met een industriële robotarm geeft enorm veel mogelijkheden, ontdekten de mannen. Zo’n arm heeft met zijn zes assen ook zes graden van vrijheid; hij beschrijft heel complexe vormen. Het is daarbij een universele machine. Omdat hij kan zagen, stapelen en snijden, kan hij die vormen zelf ook maken. “Dat betekent dat wij ons werk op een totaal nieuwe manier kunnen uitvoeren. We zijn niet langer afhankelijk van standaardmaterialen uit de bouwcatalogus, maar maken zelf precies wat we nodig hebben”, benadrukt Ter Hall.

“Zo’n robot naast je bureau geeft zo’n vrijheid in je kop. Standaardproducten en -machines beperken je de hele tijd, waardoor het resultaat soms helemaal niet meer lijkt op wat je bedacht had. Bij ons kan alles eigenlijk, en we doen ook alles zelf: ontwerpen, ontwikkelen en produceren. Dat geeft veel controle over het hele proces, waardoor we met elke vraag mee kunnen denken. En omdat we alles zelf doen, kunnen we ook kiezen voor duurzaamheid en circulair werken. We gebruiken minder materiaal en bedenken interieurs die je kunt hergebruiken. Maar vooral: we maken ontwerpen die expressief zijn.”

Complete Villa
Studio RAP wil graag verschil maken en meebouwen aan ‘het architectonisch discours van de stad.’ Een woontoren op de Wilhelminapier in Rotterdam is hun droom. Het snelgroeiende bureau werkt nu vooral in het hoge segment en voor projecten en publieke gebouwen, maar huizen bouwen sluiten ze niet uit. “We zouden heel graag een complete villa ontwerpen”, vertelt Wessel van Beerendonk: “Een woonhuis is de perfecte schaal, en dan experimenteren met de robots. Alles op maat en duurzaam maken. Een huis dat bijzonder is, uniek, speciaal, en met een waanzinnig interieur.”

Verregend
Die droom komt dichterbij. Op dit moment ontwerpt RAP met de robotarm de binnenschil van een oud monumentaal pand. Van Beerendonk: “De robotarm kan alles op maat maken, dus ook het interieur van zo’n oud pand. Maar wij maken liever een statement, en maken iets bijzonders op maat. Zo maakten wij voor CIRCL, het circulair paviljoen aan de Zuidas in Amsterdam, een uniek interieur van afvalhout. Dat stond er verregend bij in Duitsland. Wij hebben het laten terugdrogen en zagen. Hiervan maakten we een wand, dragende elementen en balustrades. We bouwden het van tienduizend unieke houten elementen en vijftigduizend deuvelconstructies, houten pinconstructies. In de traditionele architectuur is zoiets onbetaalbaar, dat bestaat niet meer. De robot doet het. Zie het maar als nieuw vakmanschap.”