Raadsheer in spijkerbroek

Volgens advocaat Piet-Hein Boekel staat zelfs een traditionele sector als de advocatuur op punt te veranderen. De concurrentie onder de duizenden befjes in Nederland is afgelopen jaren flink toegenomen. Hoge uurtarieven dalen en maken in sommigen gevallen plaats voor vaste prijs-modellen. Wie niet verandert, meent de oprichter van Certa Legal, is gedoemd om te verdwijnen. Een gesprek met de opvallend informeel geklede jurist op zijn hoofdkantoor aan de Amsterdamse Keizersgracht.  

Na jaren in de Nederlandse tennistop richtte Piet Hein Boekel zijn pijlen vanaf 1999 op de juristerij. De advocaat diende zes jaar voor het Amsterdamse kantoor Van Steenhoven voor hij in 2004 met anderen Certa Legal oprichtte. Legal Matters, dat eind 2014 het levenslicht zag, ondersteunt MKB-bedrijven met juridisch advies tegen vaste prijzen. Online biedt die innovatieve dienstverlener klanten een contracten-generator aan waarmee heel gemakkelijk arbeidscontracten, verkoopovereenkomsten en stichtingsakten kunnen worden opgesteld. Boekel is naast zijn juridische werk een van de oprichters van Startup Bootcamp.

Geen strak advocatenpak voor u – verwacht u geen clienten meer vandaag? 

Die zien me al aankomen in een krijtstreep! Ik geloof niet zoveel in decorum. Dat werpt alleen maar extra barrieres op.

Waarschijnlijk komen de meeste MKB’ers in uw klantenkring ook in spijkerbroek naar uw kantoor.

Met de meesten heb ik vooral telefonisch en via de mail contact. Certa Legal richt zich overigens niet alleen op kleinere ondernemers. Het bedrijf ondersteunt ook grootzakelijke bedrijven als Tommy Hilfiger, Calvin Klein en waterschoenfabrikant Crocks. Ik zelf ben gespecialiseerd in intellectueel eigendom en sportrecht. In dat laatste vakgebied ben ik vooral gerold door mijn verleden als tennisprof.

U hebt nog een korte carriere achter de rug als topsporter. Waarom hebt u het gravel uiteindelijk verruild voor de werkvloer?

Ik zag uiteindelijk meer toekomst voor mijzelf in het bedrijfsleven dan als tennisprof. Zo ben ik na een studie rechten op mijn 21e aan de slag gegaan bij advocatenkantoor Van Steenhoven, hier verderop aan de grachten. Na enkele jaren realiseerde ik mij dat het traditionele bedrijfsmodel van de advocatuur toe was aan verandering. Ik ben toen met een aantal anderen Certa Legal begonnen. En met succes: met tien jaar op de teller heeft het bedrijf inmiddels 41 werknemers in Amsterdam en Curacao.

Wat wilde u anders doen dan uw collega-advocaten?

De economie past zich voortdurend aan. De advocatuur gek genoeg, is in krap 200 jaar tijd amper veranderd. Zo hebben wij allereerst de structuur van ons bedrijf aangepakt: wij hebben weliswaar partners, maar ook een directeur die toeziet op ontwikkeling van het bedrijf en het binnenhalen van nieuwe business.

Door deze moderne indeling hoeven strategische beslissingen niet meer door meerdere mensen goed worden gekeurd, en kunnen we sneller schakelen. Dat is nodig om op voordurende veranderingen in de markt te kunnen reageren.

Verder geloven wij niet in een stricte hierarchie: bij ons profiteert iedereen van groei; alle medewerkers – van senior-partner to receptionist – delen in de winst. Daarmee zijn wij een stuk aantrekkelijker voor veelbelovende jonge juristen en houden we de kwaliteit van ons bedrijf hoog.

U zegt ook een stuk goedkoper te zijn dan uw concurrenten.

Het traditionele verdienmodel, dat er op gericht is om zoveel mogelijk uren te schrijven, conflicteert in veel geval met het belang dat klanten hebben. De meeste bedrijven vragen om snelle en efficiente oplossingen, advocaten zoeken het liefst een zaak tot de bodem uit en gaan als het mogelijk is ook graag procederen. Wij proberen meer naar klanten te luisteren om samen tot een plan van aanpak te komen.

Daarbij komt dat prijzen een stuk inzichtelijker geworden zijn afgelopen jaren.

Bedrijven ‘shoppen’ om de beste advocaten tegen de laagste prijs te vinden. Vaste contracten voor juridische dienstverlening worden bijna niet meer afgesloten. Door toegenomen concurrentie en een overvloed aan advocaten – er zijn bijna 18.000 raadsheren geregistreerd waarvan meer dan een kwart kantoor houdt in Amsterdam – zijn tarieven flink gedaald. Daar profiteren bedrijven uiteindelijk van.

Komt door die prijzenoorlog het niveau van juridische dienstverlening in Nederland niet in gevaar? Aan kwaliteit hangt immers een prijskaartje.

Dat is maar de vraag. Het is heel moeilijk om juridisch te waarderen. Mag je een uurloon van 500 of 600 euro vragen als je een klant met advies miljoenen bespaart? En hoe zit dat bij eenvoudigere zaken? Ik geloof sowieso dat voor de meeste problemen waar kleine ondernemers tegenaanlopen standaardoplossingen bestaan. Duurbetaalde advocaten zijn veelal niet nodig; het werk kan ook prima door ‘gewone’ juristen gedaan worden tegen een lagere prijs.

U bent daarom ook Legal Matters begonnen – een bedrijf dat vooral MKB’ers met standaard documentatie ondersteunt tegen vaste prijzen.

Legal Matters is een juridische abonnementdienst voor kleine ondernemers. Klanten van het bedrijf kunnen online met onze speciaal ontwikkelde contractgenerator overeenkomsten opstellen. Daarnaast bieden we telefonische ondersteuning aan. Legal Matters werkt daarvoor alleen met ‘gewone’ juristen. Advocaten zijn duurder doordat ze geschoold zijn om ook te procederen. Dat is in de meeste zaken voor MKB’ers helemaal niet relevant. Ik geloof dat je als advocatenkantoor kleine ondernemers kunt helpen door met hen mee te ondernemen.

Hoe doet u dat?

Afgelopen jaren hebben wij als advocatenkantoor een groot netwerk opgebouwd. Dat kan je op allerlei manieren inzetten om je klanten te helpen. Bij voorbeeld door te ondersteunen in het aantrekken van financiers. Of door leveranciers en afnemers aan elkaar te koppelen.

Volgen andere advocatenkantoren uw innovatieve aanpak?

Sommigen wel. Feit is dat advocatenkantoren meerwaarde moeten bieden om te overleven. Grote kantoren met een internationaal netwerk slagen er tot op heden in om grensoverschrijdende zaken naar zich toe te trekken. Kleinere firma’s zijn succesvol als ze zich specialiseren.

En bedrijven die geen van beiden doen?

Die zullen op langere termijn verdwijnen. Nu al zijn een aantal spelers omgevallen. Komende jaren neemt die schifting alleen maar verder toe. Overigens denk ik dat in deze ontwikkeling kleine kantoren een voordeel hebben. Die kunnen relatief gemakkelijk hun strategie wijzigen.

Technische vernieuwingen maken veranderingen in de advocatuur relatief gemakkelijk. Hebt u al een Ross Robot in dienst (zie kader)?

Nog niet. Het apparaat is voorlopig nog in ontwikkeling. Technologische ontwikkelingen als de Ross Robot houd je niet tegen en helpen om een traditionele sector als de advocatuur ten goede te veranderen. Ik geloof overigens niet dat apparaten als de Ross Robot ooit voor de rechter zullen staan. Procederen en het overwegen van verschillende juridische mogelijkheden blijven mensenwerk.

Machines maken het werk van juristen wel een stuk lichter.

Absoluut. Ons werk wordt schaalbaard door gebruik van hoogwaardige technologie. Daarmee kunnen we meer bedrijven ondersteunen, en kunnen onze marges en uurlonen omlaag.