Polymorf prikkelt álle zintuigen

Onze zintuigen raken verwend. We kijken steeds minder op van special effects en 3D-beelden, hoe subliem ze ook gemaakt zijn door de filmmakers, gameontwikkelaars of andere audiovisuele kunstenaars. Daarom halen creatieve geesten alles uit de kast om ons omver te blazen. Film- en theatermaker Marcel van Brakel, oprichter van het Eindhovense collectief Polymorf, is zo’n (verschil)maker.

Tekst: Ton van Rooij

Polymorf is gespecialiseerd is in het creëren van ‘belevingen’, mediaprojecten en immersive stories: verhalen waarin je volledig opgaat. Een voorbeeld daarvan is de kunstinstallatie Famous Deaths. Deze installatie is een onderdeel van het onderzoeksproject Sense of Smell, uitgevoerd in samenwerking met de afdeling Communicatie en Multimedia Design van de Avans Hogeschool in Breda, waaraan Van Brakel doceert. “Liggend in een mortuariumkast beleef je hierin via geuren en geluiden de laatste levensmomenten van John F. Kennedy, Lady Diana, Whitney Houston, Muammar Kadaffi en sinds kort ook Vincent van Gogh”, vertelt hij. “Sommigen meenden zelfs dat ze zweefden, rondtolden of dat hun haar vlam vatte!”

‘Emo-ik’
Een andere coproductie waarin Polymorf haar tanden heeft gezet is de interactieve installatie The Entangled Body. “In die installatie krijg je een headset met acht sensoren opgezet. Daarmee wordt aan de hand van je hersenactiviteit een interpretatie van je actuele emotionele gesteldheid gemaakt”, legt Van Brakel uit, “die we vertalen naar een onzichtbaar, maar in de lucht tastbaar 3D-object. Daarvoor gebruiken we ultrasoon geluid. Ben je onrustig, dan heeft deze ‘emo-ik’ een grillige, puntige vorm, maar voel je je top, dan heeft hij een rustige, stabiele vorm. Met de achterliggende, zogeheten haptische technologie kun je zelfs dingen laten zweven, waardoor je bijna sciencefictionachtige toestanden krijgt!’

Niet minder wonderlijk is Thermocorpus. Van Brakel: ‘Dit is pak of deken die je kunt verwarmen of koelen; temperatuur heeft namelijk invloed op je stemming. Zo worden je handen heet als je boos bent en raakt je lichaam onderkoeld als je depressief bent. Als je nu in een verhaal warmte of kou brengt, kan dat de emotie enorm versterken. Om dat effect te perfectioneren, hebben we onlangs voor een grote multinational in New York een nóg preciezer werkende variant van Thermocorpus gemaakt.”

Levensechte media-ervaring
Polymorf wil, kortom, álle zintuigen prikkelen. “Want”, vindt Van Brakel, “juist de lage zintuigen – tastzin, reuk en smaak – maken een media-ervaring levensecht. Als je tv kijkt of in de bioscoop zit, reis je in je hoofd wel mee, maar blijft de ervaring zich toch buiten je om afspelen. Daarom zie je steeds meer systemen die je helemaal onderdompelen in een verhaal. Zo zijn er al virtualrealitygames waarbij je een geïncasseerd schot echt voelt. Die ontwikkeling is niet te stoppen.”