Gratis grondstof

‘Bouwen met bagger’ klinkt als een slogan van een bedrijf in Toen was geluk heel gewoon, maar het is de prikkelende missie van NETICS. Dit civiele ingenieursbureau heeft invloed op duurzame projecten over de hele wereld. Oprichters Hugo Ekkelenkamp en Eldert Besseling vertellen over hun visie voor het inzetten van rivierslib.

“Wij zijn al tien jaar een ondernemersduo dat elkaar leerde kennen tijdens de opleiding civiele techniek. Op een gegeven moment zagen we in dat er meer geïnnoveerd moest worden op ons vlak. Mensen waren alleen maar met kostenbesparing bezig, maar keken niet naar nieuwe mogelijkheden. Wij hebben er toen voor gekozen ons te specialiseren in baggerspecie. Er bestond al veel kennis over bagger, maar ook die was vooral gericht op besparing van kosten. Wij wilden meer circulair denken: hoe kon de bagger worden hergebruikt?”

“Wij hebben een proces bedacht om bagger te ontwateren en stabiliseren in een baggerfabriek op locatie en het vervolgens te persen tot stenen. Hiermee hebben we een bouwmateriaal in handen vanuit gratis grondstof die normaal een afvalstof is. Overal ter wereld. Zo zijn we in India bezig met een project waarbij we bagger uit een stuwmeer halen en kijken hoe we die lokaal kunnen gebruiken in woningen. Zo zoeken we aansluiting bij de bestaande stenenmarkt.” 

Miljarden kuub
“Aangezien naar schatting 60 procent van de wereldbevolking in baggerrijke gebieden leeft – aan rivieren, in delta’s, is dit volgens ons de toekomst. Alleen al in Nederland komt er jaarlijks tien miljoen kuub bagger bij. Dat wordt allemaal door rivieren vanuit de bergen en land meegenomen. Wereldwijd gaat het over tientallen miljarden kuub. Daar kan je wat mee.”  

“Tot op heden wordt sediment vooral als afval gezien. Het moet weg om allerlei redenen: de waterveiligheid, overstromingsgevaar door hoge waterstanden, vertroebeling van water, wat slecht is voor de visstand. Er hangt een negatieve sfeer omheen. Men wil er zo snel en zo goedkoop mogelijk van af. Een baggerschip komt, zuigt alles op, en dat wordt dan naar het depot gebracht.  Wij zeggen: probeer het anders te zien. Wij hebben de kennis vergaard om dat goed te doen. Dus ga niet zeulen met je afval, maar gebruik het ter plekke.

Zo hebben wij inmiddels dijkversterkingen, natuurvriendelijke oevers, havenconstructies, golfbrekers en drijvende oevers gerealiseerd. Om dergelijke constructies te bouwen kunnen geotextiele tubes worden gebruikt. Dit zijn met bagger gevulde ‘worsten’ van geotextiel.”

Win-win
“Een goed voorbeeld is een project in Engeland, waar we al vijf jaar aan hebben gewerkt, maar dat nu wordt uitgevoerd. Het gaat over landuitbreiding in een natuurgebied, enigszins vergelijkbaar is met De Biesbosch, met zeldzame natuur. Door de hoeveelheid bagger kwam er geen licht meer op de bodem en raakten de oevers instabiel en de fauna in gevaar. Die bagger hebben we nu hergebruikt voor oevers, rieteilanden en nieuwe natuurgebieden. Een win-winsituatie”

“We vinden dit het toonbeeld van hoe wij in de toekomst duurzaam en natuurlijk willen bouwen. We hebben op dit moment in veertien landen projecten lopen. Overal waar baggerspecie en water zijn, kunnen wij werken, van Canada tot China en Zuid-Afrika. We werken kortom overal, maar altijd lokaal.”

NETICS
Dit adviesbedrijf van Hugo Ekkelenkamp en Eldert Besseling is gespecialiseerd in werken met bagger. Ze gebruiken het materiaal om mee te bouwen – ze hebben een patent op de techniek om bouwblokken van bagger te maken -, om natuurgebieden op te schonen, waterwegen veilig te houden en ecosystemen in stand te houden.