Dobberend wonen en werken

Bouwen op het water is de redding voor uit hun voegen barstende steden, stelt architect Koen Olthuis. Voor zijn architectenbureau Waterstudio.NL reist hij de hele wereld over. Zijn projecten duiken op van Miami tot Dubai.  

‘Steden staat het water aan de lippen. Ze worden te vol, te inefficiënt, te duur en zijn niet meer voor iedereen bereikbaar. Negentig procent van de grote steden in de wereld ligt aan water en wordt bedreigd door de stijgende zeespiegel. Water wordt daarbij vaak gezien als een probleem, wij zien het juist als de oplossing. Water bij je stad betrekken geeft een ongekende flexibiliteit. Je kunt wijken aanpassen aan de seizoenen: dichter op elkaar in de winter, meer ruimte in de zomer. Aan een drijvend huis koppel je zó een extra kamer, als dat nodig is. Je kunt drijvende woningen verplaatsen. Zo blijft een stad in beweging. En lopen die rivieren over, dan zit je óp het water veilig.’

Gebouwen als apps
‘In een drijvende wijk kun je gebouwen benaderen als apps. Een app download je als je ‘m nodig hebt, en na gebruik gooi je ‘m weer van je telefoon om ruimte te maken voor een nieuwe. Wij filosoferen over een city-app, waarin drijvende modules geleased of gedeeld worden. Twee steden zouden zo samen een museum kunnen bouwen, dat het ene half jaar voor de ene, en het andere half jaar voor de andere stad komt te liggen. Of een grote evenementenlocatie. Of denk aan een een Olympisch stadion, dat wordt nu elke vier jaar opnieuw in een ander land uit de grond gestampt.

Wij denken dat je hoogwaardige elementen moet bouwen, en ze moet hergebruiken op verschillende plaatsen. Zoals studentenwoningen, of scholen. Door te bouwen op water kunnen gebouwen hun technische levensduur halen, in plaats van hun economische.’

Jeuk
‘Overal waar wij komen worden we onthaald met: ‘Nederland, waterland.’ Nederland is sterk geworden doordat het altijd oplossingen heeft bedacht voor het water. Maar het systeem werkt niet goed meer. We hebben 3500 polders. Om die droog te houden moeten we steeds harder pompen. Wat als we drijvend gingen bouwen, zodat die polders weer onder water kunnen?’

‘Wie met een waterbril kijkt, ziet overal kansen in Nederland. Ook in steden. Ik zou zo graag een grote stadswijk bouwen om te kunnen bewijzen hoe goed het werkt. Mijn handen jeuken bijvoorbeeld als ik door Rotterdam loop. De gemeente zoekt daar naarstig naar bouwruimte en is hard bezig met het herbestemmen van de oude havens. Ook hier kunnen we het water gebruiken om de hele stad efficiënter te laten functioneren, met meer mensen op een kleinere oppervlakte, bijvoorbeeld open plekken in de stad gebruiken, kleinere wooneenheden maken doordat functies gedeeld kunnen worden.’

Dag voorsprong
‘Nederland verliest rap zijn voorsprong. De VS en China maken bijvoorbeeld nu al de stap naar het water. Aan onze techniek ligt het niet: de jachtbouw in Nederland maakt hele gebouwen en die varen nog ook! De technologie bestaat al, het gaat om regelgeving.  Overheden zijn onzeker over hoe ze moeten reguleren. Ze zijn gewend om naar het verleden te kijken, maar voor innovatie moet je proberen in de toekomst te kijken. De watersnoodramp van 1953 heeft ons een enorme voorsprong gegeven, maar nu moeten we een nieuwe stap maken. Van vechten tégen het water naar optimaal gebruik maken van al dat water.’

Koen Olthuis

Met Waterstudio.nl was Koen Olthuis (1972) die zich 100 procent focuste op drijvende architectuur en buitengaatse urban planning. Olthuis’ vindt dat steden beter kunnen functioneren als ze water gebruiken als oplossing voor ruimte, flexibiliteit en veiligheid. Hij geeft lezingen, adviseert gemeenten overal ter wereld en is co-auteur van het boek FLOAT, FLexible Land On Aquatic Territory.