Daan Roosegaarde: ‘Niet huilen in een hoekje

De wereld beter maken is de drijfveer van kunstenaar-ontwerper Daan Roosegaarde. Maar niet door ‘eng, profeetachtig te doen over design en duurzaamheid’. Hij voert ook echt uit wat hij droomt.

“Hoewel mijn werk een brug slaat tussen kunst, design en wetenschap, noem ik mezelf geen kunstenaar, ontwerper of wetenschapper. Typisch Nederlands om te vragen naar zo’n label. Ik ben een maker. Ik maak dingen. Ik wil de wereld mooier maken met verbeeldingskracht. In nieuwe economieën als India of China bespeur ik niet zozeer een gebrek aan geld, als wel een gebrek aan nieuwe verbeelding.”

Konijnenkeutels
“Mijn nieuwste project is Icoon Afsluitdijk, waarbij ik werk met lichtreflectie. Het is fascinerend om te bedenken dat Nederland een volk is dat onder het waterniveau leeft. Dat is innovatie voor mij, creativiteit. Tegelijk kennen wij die sterke hokjesgeest. We zijn een cultuur van uitersten. We kunnen in dit land van kaviaar konijnenkeutels maken. Kennelijk hebben we dat contrast tussen hoge en lage cultuur nodig.”

“Voor 80 procent van wat ik tegenwoordig doe, ben ik niet opgeleid. Ik deed een opleiding om kunstenaar te worden, met een master in architectuur. Maar mijn basishouding is nieuwsgierigheid. Mensen zeggen vaak dat wat ik wil, niet kan. Maar als ik bijvoorbeeld naar een mierenhoop kijk, valt me op dat mieren geen files hebben. Waarom wij dan wel? Dat is een interessant uitgangspunt.”

Waterkoker
“Mijn werk heeft absoluut sociale en duurzame componenten, maar ik ga niet mee in oproepen dat design de wereld moet redden. We moeten niet doorschieten en profeetachtig gaan doen. Dat is een beetje eng. De situatie waarin we nu zitten – CO2-uitstoot, erosie en stijgende zeespiegel – hebben we zelf gecreëerd. Dan kun je in een hoekje gaat zitten huilen, maar je kunt ook een uitweg zoeken.”

“Mijn drijfveer is om de wereld beter te maken, een prikkel te geven. Als ik ergens aan begin, zoals de Smog Free Tower, ben ik in feite een amateur. Vervolgens ga ik me daar helemaal in verdiepen. De toren reinigt nu 30.000 m2 aan lucht per uur, met minder energie dan een waterkoker verbruikt. Nu ben ik bezig met een nieuw idee om iets te doen met ruimteafval, zeg maar de smog van het universum. Satellieten botsen er tegenaan, dat beïnvloedt onze communicatie. Hoe ruim je dat afval op? Hoewel ik er technisch nog weinig van weet, vertelt mijn intuïtie me dat er potentie zit in zo’n idee.”

“Duurzaamheid zit in al mijn projecten. Het is de nieuwe luxe, in plaats van een Ferrari of Gucci-tas. We beleven nu de transitie van een oude naar een nieuwe economie. Wat is de prijs van schone lucht? Wat de waarde? De waarde is dat je langer leeft.”
“Ik word regelmatig gezien als een dromer, maar ik ben wel iemand die zijn dromen ook echt probeert uit te voeren. Voor Icoon Afsluitdijk had ik de eer om aan de slag te gaan met een droom van Wubbo Ockels: een energieopwekkende vlieger, de Windvogel. Mooi om daar op te mogen voortbouwen. Tegelijk blijf ik nieuwe dingen nastreven. Zodra iets gemakkelijk gaat, wil ik verder, wil ik meer. Dat is veel dienstbaarder dan mensen denken. Je staat in dienst van het idee. Ik ben een vrijwillige gevangene van mijn verbeelding.”

 

Dit artikel is te vinden in Dirty Science #2, dat vanaf 1 december in de winkels ligt. Koop nu het nummer of neem een abonnement op Dirty Science.