Celebrity Death Hoaxes: als de dood

We overlijden allemaal een keer, zoveel is duidelijk. Maar het moment waarop iemand is overleden, daar is online nog wel eens verwarring over. Verzonnen berichten over het overlijden van vooral bekende mensen duiken de laatste tijd steeds vaker op, compleet met een gedetailleerd verslag van de omstandigheden en ook niet zelden foto’s van de overleden persoon.

Recordhouder als vermeend overledene is de Britse Koningin Elisabeth II. In haar leven werd al vele duizenden malen in diverse media melding gemaakt van de dood van de bejaarde vorstin. Ook Charlie Chaplin, Frank Sinatra en Michael Jackson werden slachtoffer van zogenoemde celebrity death hoaxes, ver voordat ze definitief het loodje legden. Recentelijk pikten vele honderdduizenden bloggers en Twitteraars het bericht op dat Mr.Beanacteur Rowan Atkinson zijn laatste adem had uitgeblazen. Ook dat was niet waar.

In Nederland viel de twijfelachtige eer om voortijdig dood verklaard te worden ten deel aan onder meer Koningin (inmiddels prinses) Beatrix (net als andere leden van de koninklijke familie), oud-premier Jan Peter Balkenende en weerman Erwin Krol.

Het blijft gissen waarom mensen fabels verspreiden over het overlijden van anderen. Het kan een manier zijn om bekenden in diskrediet te brengen, maar ook speelt pure aandacht – en daarmee bezoekers – voor een blog of website een rol. Het is overigens niet aan te bevelen doodverklaringen te gebruiken als online marketingtool; ze kunnen in Nederland leiden tot een veroordeling wegens smaad en laster.

De eerste wereldberoemde onterechte overlijdensverklaring stamt uit 1969, toen schrijvers van het universiteitsblaadje van Drake University bewijs gevonden leken te hebben voor de dood van de populaire Beatleszanger Paul McCartney. De student-journalisten zeiden ‘verborgen boodschappen’ op de laatste LP-cover te lezen. Ook zou de Beatle zich na de breuk van de boyband langere tijd niet in het openbaar hebben laten zien, en zou een prijswinnend McCartney-imitator spoorloos verdwenen zijn. De roddel verspreidde zich razendsnel, zelfs toen de zanger voor de camera verklaarde nog in leven te zijn. De goedgelijkende Brit zou, zo meenden overijverige complotdenkers, een dubbelganger zijn. De hoax leeft zelfs nu nog op internetfora.